Entusiastar på to hjul

– «Personal Velocity» handlar om to veldig forskjellige personar som har det til felles at dei kvar dag vel å bruke sykkelen som framkomstmiddel, fortel regissør Jon Vatne.

I filmen syklar hovudpersonane på såkalla fixie-syklar. Det vil seie syklar utan gir og bremser. Det er ikkje heilt tilfeldig.

– Subkulturelle fenomen er noko som interesser meg, og det visuelle og dramatiske potensialet og risikoane i urban sykling, er gode ingredienser til ein spennande film.

I Strandgaten finn ein klesbutikken Lot 333. Innehavar og eigar, Marcus Smith Hvidsten, er ein av få i Bergen som aktivt bruker fixie-syklar, som du også kan få kjøpt i butikken hans.

– Kva er det særeigne ved fixie-syklar?

– For det første har den fast nav. Det betyr at ein kan trø både bakover og framover. For det andre har sykkelen ingen bremser. Bremse gjer du ved å legge vekta di framover og skrense med bakhjulet, forklarer Hvidsten.

Handlinga i «Personal Velocity» er lagt til New York, som også var vogga for fixie-kulturen.

– Sykkelbuda der tok den til gata. Føremålet var å ribbe sykkelen for mest mogleg, og sleppe vedlikehald, utan at det gjekk hardt utover sykkelen, opplyser Hvidsten.

– Meir ei trendgreie

I dei seinare åra har populariteten auka på verdsbasis, og ført med seg masseproduksjon.

– Det er ikkje til å leggje skjul på at det har blitt ei trendgreie. Men for meg handlar det meir om kjærleik til sykling. Du er på ein måte i eitt med sykkelen, seier han.

Hvidsten synest dei nye fixie-syklane er problematiske.

– Mange av delane på dei er rett og slett søppel, og har dårleg kvalitet. Risikoen for uhell er langt større enn ved tradisjonelle fixie-syklar, åtvarer han.

Hvidsten fortel at han og fleire i miljøet, er opptekne av å byggje syklane sjølv. Butikkeigaren viser oss ein av syklane sine, der ein 95 år gammal japanar har laga stålramma.

– Den har perfekt stivheit som gjer at ein får maksimal utteling på krafta ein legg i tråkket, fortel Hvidsten entusiastisk.

Lite bergensmiljø

Populariteten til trass: I Bergen er miljøet lite, og berre ein handfull personar bruker fixie-syklar aktivt. Bjørn Mortensen, som introduserte Hvidsten for fixie-syklar, fekk auga opp for kulturen i London, der han budde ei periode.

– Først og fremst er fixiesyklane geniale i storbyen då dei er praktiske og funksjonelle. Miljøet er elles prega av ekstreme sykkelentusiastar, seier han.

Han irriterer seg over kommersialiseringa av fixie-syklar.

– Ein har til dømes filmstjerner som som bruker det som poseringsobjekt, men der essensielle delar manglar. Sånn sett har det blitt meir ei motegreie, vedgår han.

Eurodok i Bergen

Filmen «Personal Velocity», som altså omhandlar fixiesykling, er ein del av Eurodok, ein årviss dokumentarfestival ved Cinemateket i Oslo og Bergen.

– I Bergen har vi ei minioppsummering av programmet. Vi har plukka ut seks-sju filmar, fortel Aksel Kielland, leiar ved Cinemateket i Bergen.

Førre torsdag opna dei filmfestivalen som vert avslutta 31. mars.

– Bergen Internasjonale Filmfestival har gjort dokumentarfilmen populært i Bergen. Ingen andre byar i Norge er i nærleiken av å vise så mange dokumentarar. Og publikum stolar på utvalet, trass få garantiar, seier Kielland.